نمادها و نقش مایه های کهن الگویی اسطوره های مذهبی در اشعار سیاوش کسرایی و سیمین بهبهانی

2020 
چکیده کهن­الگوها یکی از بخش‌های مهم دانش اسطوره­شناسی است که مطالعۀ آن­ها زمینۀ واکاوی اشتراکات ذهن بشر در تمامی‏ اعصار را ممکن ‌می­سازد و با بررسی این کهن­الگوها می‌توان بین خودآگاه و ناخودآگاه ذهن بشر که آبشخور اسطوره‌هاست، ارتباط برقرار کرد. آنیما کهن‌الگویی بسیار مشهور در ادبیات فارسی است که ابتدا توسط روان‌شناسانی چون یونگ مطرح شد. کهن‌الگوی آنیما نیمۀ زنانه در وجود مردان است. این کهن‌الگو تحت تأثیر حضور مادر و پدر در وجود هر شخص شکل می‌گیرد و تحت شرایط اجتماع و زندگی هر شخص می‌تواند دچار تغییر و تحول شود. این تصویر بارها توسط پژوهشگران در اشعار شاعران مختلف بررسی شده است. هوشنگ ابتهاج (ه. الف. سایه) و سیاوش کسرایی از شاعران معاصری به­ شمار می­آیند که کهن­الگوها در شعرشان مجال بروز و ظهور فراوان یافته ­است و یکی از دلایل اقبال عمومی به شعر آن­ها استفادۀ فراوان از موتیف‌ها، تصاویر و واژگانی­ است که در حافظه‏ی قومی مردم وجود دارد. زن از وابسته­های جدایی­ناپذیر شعر فارسی‌ست که در ادوار مختلف از آن سخن گفته شده است و گاه در مقاطعی، به ­تنهایی سنگ‌ بنای شعر فارسی گشته ­است؛ از این رو بررسی کهن­الگوی آنیما در اشعار ابتهاج و کسرایی می­تواند به نقد و تحلیل افکار این دو شاعر کمک شایانی بکند. در این پژوهش که به شیوه توصیفی‌ـ‌‌تحلیلی صورت گرفته است، روش تحلیل داده‌ها کیفی است و برای استدلال نیز از روش استدلال استقرایی (از جزء به کل) استفاده شده‏ است. نتایج پژوهش در بردارندۀ این مطلب است که در اندیشۀ شعری ابتهاج و کسرایی، به­دلیل ویژگی‌های خاص زمانی و اجتماعی روزگارشان، این کهن­الگو اشکال گوناگونی به ­خود گرفته ­است که قوام آن در دو هیئت کلی آنیمای خیالی/ انتزاعی و عشق به طبیعت، بازنمودی از این تصویرگری­های رمزآلوده است. اهداف پژوهش: بررسی نقش ویژۀ کهن‌الگوی آنیما (زن و معشوق) برمبنای اندیشه‌های روان‌شناختی. پرداختن به اندیشۀ ورای افکار شعری ابتهاج و کسرایی و بررسی کهن‌الگوی «آنیما» (روان زنانۀ مردان) و اشکال مختلف بروز و ظهور آن در کلام این دو شاعر. سوالات پژوهش: چگونه می‌توان بین مبحث کهن‌الگوی آنیما با مباحث روان‌شناسی ارتباطی هماهنگ ایجاد کرد؟ کهن‌الگوی «آنیما» (روان زنانۀ مردان) به چه شیوه‌ایی در افکار شعری ابتهاج و کسرایی بروز و ظهور یافته است؟
    • Correction
    • Source
    • Cite
    • Save
    • Machine Reading By IdeaReader
    0
    References
    0
    Citations
    NaN
    KQI
    []