نظریه اسلامی هوش معنوی: طراحی الگوی هوش معنوی با رویکرد اسلامی بهعنوان سرمایه معنوی مدیران
2021
هوش معنوی دستاورد دهها سال تحقیقات در حوزه روانشناسی دین است که بهعنوان زیرساخت سرمایه معنوی نقش مهمی در ارتقاء سرمایه روانشناختی، بهزیستی و بلوغ معنوی فردی، اثربخشی مدیریت و رهبری دارد. با توجه به تأیید نقش آموزههای ادیان در شکلگیری مفهوم هوش معنوی و ارتقاء آن در متون پژوهشی معاصر و خلاء پژوهشی موجود از منظر مطالعات اسلامی، هدف تحقیق حاضر تبیین مبانی نظری، استنباط ابعاد و نشانگان هوش معنوی از منابع اسلامی و طراحی مدل هوش معنوی از دیدگاه اسلامی است. پرسش اصلی تحقیق این است که آیا هوش معنوی بهصورت مستقیم یا ضمنی در متون اصلی، منابع فلسفی و عرفانی اسلامی مفهومپردازیشدهاست؟ و اگر پاسخ مثبت باشد مؤلفهها و شاخصهای آن کدامند؟ برای تدوین این الگو از روش کیفی تحلیل اسنادی با دو تکنیک تحلیل مفهومی و تحلیل مضمون و نیز پردازش مستقل از طریق نرم افزار MAXQDA استفادهشدهاست. برای اطمینان از اعتبار تحقیق و الگوی آن، روش تکمیلشده ارزیابی مطالعات کیفی لینکولن و گوبا شامل چهار معیار موثقبودن، اعتبار و اطمینانپذیری، تأییدپذیری و انتقالپذیری مد نظر بود. نتایج نشانداد که این مفهوم در متون اسلامی در قالب سامانه ترکیبی از سه مقوله عقل، قلب و حکمت پردازش و با واژگانی مانند قوه قدسیه،عقل قدسی، هوش باطنی، فراست مؤمنانه، بالاترین مرتبه ذکاوت،حکمت، قوه شهود و نیز با عین واژه هوش معنوی طرح و بررسیشده و هوشمندان معنوی با عنوان« اولوالباب» و « اولی الابصار» معرفی شدهاند. مؤلفههای پنجگانه و شاخصهای استخراجشده از متون و منابع اسلامی عبارتند از: جستارگری معنا و هدف (با شاخص های پرسشگری و تفکر انتقادی وجودی،کشف و خلق معنا و هدف در زندگی و کار)، ظرفیت تعالی شناختی (با شاخص های فضیلتمندی نیروی شناختی، توانایی فراروندگی در شیوهها، مراتب و منابع شناخت)؛ توانایی کسب آگاهیهای متعالی (با شاخصهای خداآگاهی، خودآگاهی متعالی، ادراک آیهای هستی، تشخیص خیر و شر)؛ معنویت ( با شاخص زندگی معنوی درونی) و حکمت (با شاخص زیست حکیمانه/ خردمندانه.
- Correction
- Source
- Cite
- Save
- Machine Reading By IdeaReader
0
References
0
Citations
NaN
KQI